مدیریت دولتی بروجرد

واژه TRIZ برگرفته از حروف اول کلمات عبارت روسی ”Teoriya Resheniya Izobrototelskikh Zadatch” به معنای نظریه حل ابداعانه مسئله می باشد.
شالوده های این دانش در سال 1946 توسط آلتشولر پایه ریزی شد. وی با مطالعه بر روی بیش از دویست هزار سند اختراع به نتایج وکشفیات بسیار مهمی دست یافت و اصول و مفاهیم و روشهای TRIZ را به عنوان یک علم نوین و با ارزش به جهان معرفی کرد.

آلتشولرکه در سال 1926 در روسیه متولد شد، اولین اختراع خود را در سن 14 سالگی انجام داد و در اداره ثبت اختراعات مشغول به کار شد و به مخترعین برای ثبت و رفع مسائل فنی اختراعشان کمک می کرد. آلتشولر با تلاش و پشتکار زیاد به مدت 52 سال در راستای رشد و توسعه TRIZ کوشید و سرانجام در سال 1998 در آمریکا چشم از دنیا فرو بست. دانش TRIZ که با عناوین و نام های مختلفی مانند: نوآوری نظام یافته، مهندسی خلاقیت، فناوری خلاقیت و نوآوری و.. نیز شناخته می شود، نوعی رویکرد الگوریتمی برای حل ابداعانه مسائل، دستیابی سریع به خلاقیت و نوآوری، عصاره و چکیده برترین تلاش نخبگان یا به عبارت دیگر پلی بین نوابغ و افراد می باشد.

هر چند که TRIZ در زمان پیدایش مورد توجه قرار نگرفت ولی امروزه به عنوان یک دانش تخصصی تحقیقات وسیعی در مورد آن به عمل می آید و مفاهیم آن توسط بسیاری از دانشمندان، مهندسان و کارشناسان رشته های مختلف علمی در جهت ایجاد نوآوری و حل مسائل به کار گرفته می شود.
نقش و اهمیت TRIZ به قدری است که از جنبه ای می تواند در ردیف نظریه های علمی بزرگی مثل نظریه کوانتومی و... قرار گیرد و آلتشولر را با دانشمندان بزرگی مثل انیشتین هم سنگ دانست. فرآیند حل مسئله TRIZ ، همانند بسیاری از فرآیندهای دیگر حل مسئله دارای 4 گام تعریف مسئله، انتخاب ابزار، تولید راه حل ها و ارزیابی راه حل ها است،ا ما مهمترین وجه تمایز و جذابیت TRIZ در تنوع و تعداد و نوع ابزارهای کاربردی آن در تولید راه حل ها است. ابزارها و مفاهیم به کار گرفته شده در TRIZ شکل تکامل یافته تکنیک های متعدد خلاقیت و ابزارهای حل مسئله هستند که در ادامه مهم ترین آنها به طور خلاصه و فهرست وار معرفی می گردند.

1- تعیین پیشگویان خطا(AFD): که به طور موثر مکانیزم خطا را کشف و سپس احتمال رخداد آن را بررسی می کند.
2- قانون کمال: به این معنی که نظام های فنی همواره به سمت افزایش درجه ایده آل بودن یا کمال خود پیش می روند.
3- سطوح 5 گانه حل مسئله و نوآوری: شامل الف) راه حل های مشخص ب) بهبودهای کوچک ج) بهبودهای بزرگ د) مفاهیم جدید و) کشف های بنیادی
4- تحلیل ماده– میدان(تحلیل Vepol): که با استفاده از این تحلیل مسائل به دو دسته کلی مسائل آشنا یا مسائل استاندارد و مسائل نا آشنا یا غیر استاندارد تقسیم می شوند.
5- قوانین 8 گانه تحول و تکامل نظام های فنی(DPE)ا
6- تعداد 76 راه حل ابداعانه استاندارد: که در آن مسائل استاندارد شناخته شده با تحلیل Vepol می توانند با این 76
راه حل ابداعانه استاندارد حل شوند.
7- ماتریس تناقض ها: در نظریه TRIZ از مسئله ابداعی تحت عنوان تناقض تعبیر می شود، به این معنی که دو موقعیت متضاد، یا دو کیفیت متعارض هستند، یعنی افزایش سطح کیفیت یکی، موجب کاهش سطح کیفیت دیگری می شود، مانند افزایش کیفیت محصول (تغییر مثبت) باعث ازدیاد قیمت (تغییر منفی) می شود.
ماتریس تناقض به شناسائی و تحلیل تناقض ها و ارائه راه کارهای برطرف نمودن آن می پردازد. تناقض ها به تناقض فنی(تکنیکی) و فیزیکی تقسیم می شوند.
8- 40 اصل برای اختراع و نوآوری: که در آن TRIZ راه حل های کلیدی برای حل مسئله های مختلف و رسیدن به نوآوری، پیشنهاد می کند.
9- مجموعه ای از تاثیرات علمی اساسی: مانند تاثیرات فیزیکی، شیمیایی، هندسی و زیست شناختی
ARIZ -10 : که یک دستورالعمل نظام یافته و 9 مرحله ای برای شناسائی راه- حل مسئله غیر استاندارد با استفاده از
قابلیت های همه فنون و روشهای خلاقیت می باشد.
با استفاده از دانش TRIZ می توان به نتایج و دستاوردهای متعدد و با ارزشی در اکثر حوزه های فعالیت های بشری مانند
حوزه های سیاسی، آموزشی، فرهنگی، صنعتی، عمرانی، خدماتی، رفاهی، اجتماعی، بهداشت، مدیریت و راهبردی
و... دست یافت.
TRIZ رهنمون های بسیار مؤثری در مواجهه با مسایل به کاربران خود ارائه می کند.